Trang chủĐời sốngThưởng Tết đến từ đâu?

Thưởng Tết đến từ đâu?

Mỗi cuối năm, Lệ Hằng lại phập phồng chờ thưởng Tết vì khoản này sẽ quyết định chị mua sắm gì, biếu nội ngoại bao nhiêu, về quê bằng xe khách hay taxi...

“Thông thường, công ty tôi có lương tháng 13 và thưởng Tết bằng ba lần lương tháng trở lên”, Hằng, 37 tuổi, nhân viên một tập đoàn truyền thông ở Hà Nội, với mức lương khoảng 20 triệu đồng, chia sẻ.

Tại Hà Giang, cô giáo mầm non Phạm Thị Hiền hơn 20 năm nay không có quà trong bất kỳ dịp lễ nào. Thi thoảng có năm ngân sách còn, chị được 500.000 đồng đến một triệu đồng xem như lương tháng 13. “Tôi không ngóng thưởng”, chị Hiền nói.

Làm cho một nhãn hàng đồ thể thao Pháp ở Việt Nam, Nguyễn Ngọc Quý, 33 tuổi, không quan tâm lắm đến các khoản thưởng mùa Tết. Hàng năm công ty có nhiều khoản thưởng, trong đó lương tháng 13 lớn nhất, được trả ngay trước Tết Dương lịch, gồm các voucher từ công đoàn và quà tặng… “Tôi không quá bận tâm đến khoản này, vì mức lương hàng tháng cũng cao, xài nhẹ nhàng vài tháng vẫn dư”, Quý nói.

Ba người làm trong các ngành nghề khác nhau có tâm trạng khác nhau trước từ “thưởng Tết”. Công cụ theo dõi từ khóa của Google, cho thấy, người dùng Internet Việt tìm kiếm cụm từ “thưởng Tết” khoảng 1.000 lượt mỗi tháng nhưng tăng dần từ tháng 12 và vọt lên 8.100 lượt trong tháng 1 hàng năm.

“Trên thực tế, không có khoản thưởng Tết”, ông Phạm Minh Huân, nguyên thứ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội khẳng định, dù mỗi dịp cuối năm, xã hội lại nóng lên trước các thông tin thưởng Tết. “Tết là một kỳ nghỉ của người lao động, không gắn kết gì với sản xuất kinh doanh. Pháp luật cũng không có quy định nào về thưởng Tết”, ông giải thích.

Nguyên thứ trưởng nhận định, có thể nhiều người hiểu lầm khoản thưởng sau một kỳ sản xuất kinh doanh (được quy định trong Luật Lao động) là thưởng Tết. Khoản này thường được chia sau một năm tài chính. Ở Việt Nam, năm tài chính trùng với năm dương lịch, do vậy việc xét thưởng thường từ sau Tết dương lịch đến trước Tết âm lịch. Ở một số nước, năm tài chính bắt đầu từ 1/4 đến 31/3 năm sau nên không trùng với thời điểm năm mới và không bị hiểu lầm.

“Đây là khoản thưởng sau một năm kinh doanh. Nó không phải tiền thưởng được sinh ra vì Tết. Người lao động nhận được gần Tết Nguyên Đán và dùng nó chi tiêu cho năm mới nên gọi theo thói quen”, ông Huân phân tích. Cũng theo Luật Lao động, người sử dụng lao động không bắt buộc phải trả tiền thưởng cho nhân viên, kể cả khi có lãi, cũng có thể thưởng bằng tiền hoặc hiện vật. Điều này có nghĩa, người lao động đòi thưởng Tết là không đúng.

Dù vậy, nhiều năm nay các cơ quan, doanh nghiệp vẫn cố gắng san sẻ với người lao động vào dịp lễ Tết vì nhu cầu chi tiêu nhiều, ngay cả khi tài chính không cho phép. Luật sư Nguyễn Danh Huế, đoàn luật sư thành phố Hà Nội, chia sẻ đã gặp nhiều doanh nghiệp đi vay tiền ngân hàng, bạn bè, bán tài sản để thưởng cho người lao động.

Trong bối cảnh thị trường cầu lớn hơn cung, người lao động rất dễ dịch chuyển, nhất là sau dịp nghỉ Tết nếu chính sách đãi ngộ không tốt. Thưởng là một hình thức ghi nhận đánh giá kịp thời mức độ đóng góp của họ, ngoài tiền lương để giữ chân nhân viên.

Ông Nguyễn Hoài Nam, giám đốc một doanh nghiệp phụ tùng, lắp ráp xe máy ở Đông Anh (Hà Nội), cho biết trong gần 20 năm hoạt động công ty đều có thưởng Tết cho người lao động. Chính sách về lương, thưởng được hoạch định từ đầu năm và điều chỉnh theo kết quả sản xuất kinh doanh vào cuối năm. Năm nay, công ty có doanh thu vượt chỉ tiêu 20%, đồng nghĩa con số thưởng cũng tăng. Trung bình thưởng tháng lương thứ 13 và Tết của 200 lao động đạt khoảng 10 triệu đồng mỗi người.

Doanh nhân Robert Linh (Hà Nội), đồng sáng lập và lãnh đạo một số doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng, bất động sản, khai khoáng, bán lẻ, cho biết ba năm gần đây, do ảnh hưởng của dịch bệnh, tình hình kinh doanh ảm đảm, thưởng Tết là bài toán đau đầu với nhiều người quản lý. Song với người Việt Nam cái Tết âm lịch rất quan trọng, nên người làm chủ phải rất cố gắng có một khoản để động viên, sẻ chia với người lao động.

Tại doanh nghiệp của ông, mỗi một nhân viên đều có chế độ đãi ngộ xuyên suốt. Dựa trên mức độ cống hiến mà chế độ lương, thưởng khác nhau, dẫn đến có những người mới ra trường vẫn có thể nhận thưởng cao hơn người lâu năm.

Công nhân nhà máy Tỷ Hùng, quận Bình Tân chia tay sau ca làm việc cuối cùng, ngày 30/11. Công ty này cắt gần 1.200 công nhân từ 1/12. Ảnh: Chân Phúc
Công nhân nhà máy Tỷ Hùng, quận Bình Tân chia tay sau ca làm việc cuối cùng, ngày 30/11. Công ty này cắt gần 1.200 công nhân từ 1/12. Ảnh: Chân Phúc

Do pháp luật không có quy định bắt buộc nên thưởng Tết hoàn toàn là sự chủ động và phụ thuộc vào điều kiện tài chính của các cơ quan, tổ chức.

Tại khối doanh nghiệp, thưởng Tết thường được quy định trong hợp đồng lao động và quy chế tiền lương, thưởng tự ban hành. Tùy tình hình sản xuất kinh doanh ở mỗi doanh nghiệp và mức độ hoàn thành công việc mà người lao động sẽ được nhận khoản tiền thưởng tương xứng. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp có thêm các khoản thưởng khi doanh nghiệp hoàn thành vượt chỉ tiêu đề ra.

Đối với các doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài, vấn đề lương thưởng thường rõ ràng hơn. Ngay từ khi giao kết hợp đồng, người lao động sẽ biết luôn tiền lương, thưởng và các khoản thu nhập khi hoàn thành công việc.

Nguồn thưởng tại khối cơ quan hành chính, nhà nước và các đơn vị sự nghiệp công lập có thể đến từ một số nguồn như trích từ quỹ công đoàn do người lao động đóng góp, một số quỹ thi đua, khen thưởng, quỹ phúc lợi cho người lao động (các quỹ này phải được đảm bảo đúng theo quy định của pháp luật), đối với một số các cơ quan và đơn vị phụ thuộc, tiền thưởng Tết còn được các cơ quan chủ quản hỗ trợ và tiết kiệm từ ngân sách.

“Rõ ràng việc thưởng trong khối nhà nước khó khăn hơn. Một số cơ quan thậm chí có nguồn tiền nhưng không thể chi vì bị ràng buộc bởi nhiều văn bản quy phạm pháp luật”, luật sư Huế nói.

Theo ông, đối với lãnh đạo doanh nghiệp, chế độ lương thưởng cần có quy định rõ ràng, không đưa cảm xúc vào. Các doanh nghiệp Việt Nam chưa chuyên nghiệp trong chính sách lương thưởng, đặc biệt doanh nghiệp vừa và nhỏ, lương rõ ràng nhưng “phúc lợi và thưởng hiệu quả sản xuất kinh doanh còn mập mờ, ngẫu hứng”.

Theo nguyên thứ trưởng Phạm Minh Huân, người sử dụng lao động đúng đắn nhất là phải thưởng cho người lao động, bởi vì quá trình sản xuất kinh doanh không chỉ phụ thuộc công nghệ, máy móc, còn nhân lực. “Xu hướng quan hệ lao động hiện đại là phải chia sẻ với nhau”, ông nói.

Cũng theo ông Huân, người lao động nên chia sẻ với doanh nghiệp nếu thưởng Tết năm nay không như kỳ vọng bởi ba năm vừa qua đã rất khó khăn. Đằng sau chuyện hàng nghìn công nhân bị nghỉ việc trước Tết cho thấy một thực tế là sức mua trên thế giới đang giảm đi rất nhiều, vì thế cần có sự đồng lòng của người lao động với chủ doanh nghiệp, đồng thời người lao động phải kiểm soát chi tiêu.

Các chuyên gia đều khẳng định không có chuyện bỏ hay không bỏ thưởng Tết vì việc này không đúng với bản chất hoạt động sản xuất kinh doanh, cũng không đúng quy định pháp luật.

“Người lao động vẫn sẽ có thưởng theo năm tài chính như quy định của pháp luật, song tâm lý chờ đến Tết có thưởng cần phải thay đổi”, ông Phạm Minh Huân nhấn mạnh.

Phan Dương

SourceVnExpress
Có thể bạn quan tâm

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

- Advertisment -

Tin nhanh

Vỡ mộng khi sống trong nhà chọc trời

Mỹ - Có giá bán siêu đắt nhưng các căn hộ trong tòa nhà chọc trời ở New York đang mang lại những trải...

Đỏ mắt tìm phòng trọ

Hà Nội - Hơn hai tháng nay, cứ sau giờ làm Ngọc Lan lại tranh thủ đi tìm chỗ trọ mới, nhưng phòng ít,...

Dịch vụ lái xe đưa người say về nhà

Hà Nội - Ba tháng nay, tài xế Bùi Hải Châu có công việc mới: Đến điểm hẹn, cầm lái chiếc ôtô của vị...

Dấu hiệu của trẻ 3 tuổi có IQ cao

Nếu con bạn có ba dấu hiệu sau, nhiều khả năng bé sẽ có chỉ số IQ cao khi trưởng thành, nếu được đầu...

‘Đại chiến’ nuôi chó mèo ở chung cư

Ba tháng trước, chung cư của chị Trần Ngân, 28 tuổi, ở TP Thủ Đức tổ chức hội nghị cư dân chỉ để bàn...

Tác hại của cô đơn

Cô đơn đẩy sự lão hóa sinh học nhanh hơn hút thuốc, thói quen ăn uống xấu hay căng thẳng. Cô đơn là gì? Tiến...

Áp lực phải thành công

Mỗi sáng, Đức Tiến chỉ có thể ra khỏi giường sau 5 lượt chuông báo thức. Cuộc sống bận rộn vì phải theo đuổi...

Khoét nhà ống tạo mảng xanh

Đà Nẵng - Để gia chủ chạm được vào thiên nhiên dù ở trong nhà, kiến trúc sư đã khoét rỗng phần lõi, tạo...

Biệt thự như phiến đá chênh vênh trên sườn núi

Hòa Bình - Căn biệt thự rộng 648 m2, gồm hai khối hộp xếp chồng lên nhau, gối đầu lên bức tường giống như...

Hái lá tre thu tiền triệu mỗi ngày

Hà Nội - Nghề hái lá tre của người dân thôn Đồng Chiêm (An Phú, Mỹ Đức) có từ hơn 30 năm nay, giúp...

Chi 1,7 tỷ đồng làm nhà tranh phong cách thập niên 80

Đồng Nai - Ngôi nhà vườn 130 m2 ở xã Bình Lợi, huyện Vĩnh Cửu được thiết kế mang đậm nét hoài cổ với...

Lợi ích của việc giúp đỡ người khác

Theo các nghiên cứu, lan tỏa lòng tốt không chỉ giúp người khác tốt hơn mà còn tăng cường sức khỏe và hạnh phúc...

Chàng trai là bạn thân của sư tử, báo đốm

Shandor có gần 20 năm chăm sóc động vật hoang dã, nên anh có thể ôm ấp sư tử, linh cẩu, báo đốm... như...

Kéo loa thùng mở nhạc đám ma át tiếng karaoke: Không chỉ ở cách ứng xử

Kinhtedothi - Không chịu nổi ồn ào của tiếng karaoke ở nơi công cộng của một nhóm người cao tuổi, nhóm thanh niên đã...

Nhà giàu Việt chơi du thuyền

Bỏ ra hai tỷ đồng tậu chiếc du thuyền một phòng ngủ, sau ba năm anh Doanh Nguyễn khẳng định trải nghiệm mà nó...
- Advertisment -